Lawyal: Το πρώτο Σύνταγμα στον κόσμο

- Lawyal: Η στήλη που θα σε κάνει... πιστό φίλο του Νόμου! -



Έχεις αναρωτηθεί ποτέ ποιο είναι το πρώτο Σύνταγμα που θεσμοθετήθηκε στον κόσμο;


Τί; Δεν σε νοιάζει;


Όχι, φίλε/η μου. Αυτή η στάση είναι πολύ λάθος. Ήρθε η ώρα να αλλάξεις μυαλά!


Μιας και ζεις στον 21ο αιώνα, σε δημοκρατική και οργανωμένη κοινωνία, φέρεις την υποχρέωση πρώτα σε εσένα και έπειτα σε όλους τους συνανθρώπους σου να είσαι ενήμερος/η για οτιδήποτε έχει να κάνει με το Σύνταγμα, το Νόμο, τη Δικαιοσύνη και φυσικά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις σου.


Γι' αυτό μαζί στη στήλη "Lawyal" θα ανακαλύπτουμε και θα μελετάμε κάθε φορά όλο και περισσότερα ενδιαφέροντα στοιχεία του ελληνικού - κι όχι μόνο - Συντάγματος, της Συνταγματικής ιστορίας, των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και νομικών υποθέσεων που έχουν συγκλονίσει τον κόσμο.


Κι αν νομίζεις πως όλο αυτό θα γίνεται υπό άκρα σοβαρότητα, πλανάσαι πλάνην οικτρά, καθώς εμείς εδώ δεν είμαστε δικαστές και δικηγόροι, αλλά άνθρωποι που θέλουμε απλά να γίνουμε φίλοι με τον Νόμο.


Ήρθε η ώρα να σπάσουμε πλάκα μαθαίνοντας. Είσαι;

 

Στον σύγχρονο κόσμο η έννοια του Συντάγματος καθώς και η εικόνα που έχουμε αυτού στο μυαλό μας διαφέρουν πολύ από το περιεχόμενο που έδιναν στον όρο Σύνταγμα στον αρχαίο κόσμο. Αρχικά, πρέπει να λάβουμε υπόψιν μας ότι το Σύνταγμα είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το δημοκρατικό πολίτευμα που γνωρίζουμε εμείς σήμερα.


Θα μου πεις εσύ τώρα, "ναι, αλλά στην Αρχαία Ελλάδα υπήρχε δημοκρατία, άρα το πρώτο Σύνταγμα ήταν των Αρχαίων Ελλήνων".


Ναι, αλλά θα σου απαντήσω εγώ πως μάλλον πρέπει πρώτα να ορίσουμε τι εστί Σύνταγμα.


"Σύνταγμα είναι ο θεμελιώδης νόμος επάνω στον οποίο βασίζεται η διαμόρφωση ολόκληρης της νομοθεσίας μιας χώρας όσον αφορά τα δικαιώματα και υποχρεώσεις του πολίτη, την οργάνωση και βασικούς κανόνες λειτουργίας του κράτους και των θεσμών".


Στην Αρχαία Ελλάδα πράγματι υπήρχε μια μορφή Συντάγματος, αλλά πολύ διαφορετική από τη μορφή των Συνταγμάτων που είναι θεσμοθετημένα ανά τον κόσμο σήμερα. Οι νόμοι του Σόλωνα και του Κλεισθένη στην Αρχαία Αθήνα ήταν για τους Αρχαίους Αθηναίους ό,τι είναι για εμάς σήμερα αυτό το πολυσέλιδο ανάγνωσμα - θα τολμήσω να το πω - με τα αμέτρητα άρθρα και τις αμέτρητες διατάξεις που ονομάζουμε Σύνταγμα.


Θεωρητικά θα μπορούσε η Αρχαία Αθήνα να πάρει την πρωτιά και σε αυτή τη μάχη σχετικά με το ποιος δημιούργησε το πρώτο Σύνταγμα στον κόσμο, αλλά στην πράξη πέφτει από το βάθρο πανηγυρικά.


Το Σύνταγμα που θεωρείται ως ο μπροστάρης όλων των Συνταγμάτων του σύγχρονου κόσμου είναι... το Σύνταγμα του Σαν Μαρίνο.



"Τί είναι το Σαν Μαρίνο; Πού βρίσκεται; Το ξέρει η μάνα του;" μπορώ να σε ακούσω να λες αυτή τη στιγμή.


Το Σαν Μαρίνο ή Άγιος Μαρίνος, όπως μεταφράζεται στα ελληνικά, ή επίσημα, Δημοκρατία του Αγίου Μαρίνου, ή ακόμα πιο επίσημα, Γαληνοτάτη Δημοκρατία του Αγίου Μαρίνου,

"είναι περίκλειστο μικροκράτος, που περιβάλλεται από την Ιταλία και βρίσκεται στην κεντρική ιταλική χερσόνησο, στη βορειοανατολική πλευρά των Απεννίνων όρων. Είναι το πέμπτο μικρότερο κράτος του κόσμου, με έκταση μόλις 61,19 τ.χλμ. και 33.615 κατοίκους σύμφωνα με επίσημα στοιχεία για τον Ιούνιο του 2020.

Ο Άγιος Μαρίνος συχνά αναφέρεται ως το παλαιότερο δημοκρατικό κράτος στον κόσμο. Σύμφωνα με την παράδοση, ιδρύθηκε από τον Μαρίνο της Ραμπ, έναν χριστιανό λιθοξόο στις 3 Σεπτεμβρίου του έτους 301, όταν, προσπαθώντας να ξεφύγει από τον διωγμό του Διοκλητιανού, κατέφυγε στον τόπο που βρίσκεται σήμερα το κρατίδιο και έχτισε μια εκκλησία".


Κι αν δεν τα πηγαίνεις καλά με τη γεωγραφία και δεν κατάλαβες που βρίσκεται, απλά κράτα πως βρίσκεται εδώ δίπλα στην Ιταλία. Είμαστε γείτονες κατά κάποιον τρόπο, αυτό να θυμάσαι.


Πίσω στο θέμα μας, λοιπόν.


Το Σύνταγμα του Σαν Μαρίνο "γεννήθηκε" το 1600 κι έκτοτε είναι σε ισχύ μέχρι και σήμερα. Έτσι, θεωρείται το παλαιότερο Σύνταγμα του σύγχρονου κόσμου.


"Είναι κατανεμημένο σε μια σειρά από νομοθετικές πράξεις, των οποίων η πιο σημαντική είναι το Καταστατικό του 1600 και η Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Πολίτη του 1974 (με τις τροποποιήσεις του 2002). Το συνταγματικό σύστημα της χώρας έχει επιρροές από τον Ιουστινιάνειο Κώδικα και το ρωμαϊκό εθιμικό δίκαιο".


Ένα μεγάλο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει. Ποιος έγραψε αυτό το Σύνταγμα, τόσο παλιά και κατάφερε να το γράψει τόσο καλά, ώστε να ισχύει έπειτα από τέσσερις αιώνες;


Το έγραψε ο κύριος Καμίλο Μπονέλι, ο οποίος ήταν Αντιβασιλέας του Σαν Μαρίνο εκείνα τα χρόνια. Μάλιστα, το έγραψε στα λατινικά και φρόντισε να το χωρίσει σε έξι βιβλία, τα οποία διαφέρουν μεταξύ τους ως προς το περιεχόμενό τους. Ο τίτλος του καταστατικού στα λατινικά είναι μια τεράστια σειρά από ακαταλαβίστικες λέξεις, αν δεν γνωρίζεις τη γλώσσα, αλλά εγώ θα τον παραθέσω για χάρη της γνώσης.


"Statuta Decreta ac Ordinamenta Illustris Reipublicae ac Perpetuae Libertatis Terrae Sancti Marini".


Οκ, συνεχίζουμε σε κάτι πιο ενδιαφέρον.


"Το καταστατικό του 1600 αντικατέστησε το προηγούμενο καταστατικό, που εφαρμοζόταν στον Άγιο Μαρίνο από το 1300 και λεγόταν Statuti Comunali (Δημοτικό Καταστατικό)".


Και στο σημείο αυτό καταλαβαίνουμε πως οι άνθρωποι στο Σαν Μαρίνο θα μπορούσαν να κοκορεύονται πως έχουν καταστατικό από το 1300, αλλά το αποσιωπούν και απλά υπερηφανεύονται για το καταστατικό του 1600. Άνθρωποι υπεράνω, μπράβο τους.


Στο πρώτο βιβλίο του καταστατικού περιέχονται 62 άρθρα, τα οποία περιγράφουν τα Συμβούλια, τα Δικαστήρια, τις διοικητικές θέσεις και τις εξουσίες, συμπεριλαμβανομένης και του Αντιβασιλέα, του Σαν Μαρίνο.


Το δεύτερο βιβλίο που έχει και όνομα βεβαίως βεβαίως, είναι το "Civilium Causarum", περιλαμβάνει 75 άρθρα και αφορά το αστικό δίκαιο, την εκπαίδευση, τους μισθούς, τις δημόσιες υπηρεσίες και την πρόνοια των ανηλίκων.


Το "Maleficiorum" είναι το τρίτο βιβλίο και περιλαμβάνει 74 άρθρα σχετικά με το ποινικό δίκαιο. Μέσα σε αυτό, δηλαδή, μπορεί κανείς να διαβάσει για ποινικές διώξεις, ποινικά αδικήματα, εγκλήματα και τα λοιπά και τα λοιπά. Αλλά μπορεί να διαβάσει και για θέματα στα οποία οι πολίτες του Σαν Μαρίνο δίνουν φοβερή βάση, όπως η κρατική και εκκλησιαστική περιουσία και η μόλυνση των υδάτων. Και περιβαλλοντολόγοι μας βγήκαν!


Περνάμε στο τέταρτο βιβλίο που το έχουν βαφτίσει "De Appellationibus" και του έχουν δώσει να "κρατά" μόνο 15 άρθρα. Το αδίκησαν, η αλήθεια να λέγεται. Βέβαια, περιλαμβάνει λίγο βαρετά πράγματα, όπως τη διαδικασία επιλογής των δικαστών, το πλαίσιο των εφέσεων κι άλλα τέτοια.


Γι' αυτό μετά έρχεται το πέμπτο βιβλίο, με το όνομα "Extraordinarium", και δίνει λίγο νόημα, καθώς περιλαμβάνει 46 άρθρα διαφόρων θεμάτων. Μερικά από αυτά είναι το κρέας, η διαλογή απορριμάτων, η υγεία, η διαφύλαξη του νερού και το οδικό σύστημα. Αυτό το βιβλίο είναι για να το διαβάσει κάποιος με πολλά και διαφορετικά ενδιαφέροντα.


Τέλος, έρχεται να ολοκληρώσει αυτό το πρώτο μέρος του Συντάγματος του Σαν Μαρίνο το έκτο βιβλίο με τα 42 άρθρα του. Αφορά τις αποζημιώσεις, τις καλλιέργειες και πολλά άλλα οικονομικής φύσεως.


Αιώνες μετά από την φοβερή συμβολή του Καμίλο Μπονέλι στην ιστορία του Συντάγματος και συγκεκριμένα στις 12 Ιουλίου 1974, "γεννήθηκε" και το δεύτερο μέρος του ισχύοντος Συντάγματος του Σαν Μαρίνο. "Οι Κυβερνώντες Διοικητές υπέγραψαν το νόμο 59/1974, που εγκρίθηκε από το Μεγάλο και Γενικό Συμβούλιο, και σύμφωνα με τον οποίο κατοχυρώνονταν τα δικαιώματα των πολιτών και οι θεμελιώδεις αρχές της δικαστικής τάξης του Αγίου Μαρίνου. Η Διακήρυξη προβλέπει τα ανθρώπινα δικαιώματα των πολιτών, τη διάκριση των εξουσιών και εκλογικά θέματα. Το 2002 έγινε αναθεώρηση της Διακήρυξης με την προσθήκη νέων διατάξεων".


Κι αυτό είναι το πρώτο Σύνταγμα που δημιουργήθηκε ποτέ σε όλο τον σύγχρονο κόσμο, το Σύνταγμα του Σαν Μαρίνο!


Αν επισκεφτείς ποτέ το Σαν Μαρίνο ή πας σε κάποιο τηλεπαιχνίδι βρε παιδί μου, θα ξέρεις πως να το παίξεις έξυπνος/η.


Ελπίζω να σου άρεσε αυτό το πρώτο άρθρο της νέας στήλης. Περιμένω τις προτάσεις σου κι εύχομαι να μπεις για τα καλά στο παιχνίδι, ώστε να γίνεις πιστός φίλος του Νόμου!


Πηγές:

- Άγιος Μαρίνος

- Σύνταγμα του Αγίου Μαρίνου

- Constitution of San Marino

- Σύνταγμα


 

Στήλη "Lawyal": Δεν πρέπει απλά να είμαστε πιστοί στο Νόμο. Πρέπει να θέλουμε να γίνουμε πιστοί φίλοι με το Νόμο. Γι' αυτό με τη στήλη Lawyal θα έρθουμε πιο κοντά με το Νόμο, θα τον αγαπήσουμε, θα τον σεβαστούμε, θα τον εκτιμήσουμε, θα τον εμπιστευτούμε. Όχι ως δικηγόροι και δικαστές, αλλά ως μέλη μιας σύγχρονης, δημοκρατικής και οργανωμένης κοινωνίας, που έχουμε την υποχρέωση να ενημερωνόμαστε σχετικά με καθετί νομικό.

 

Αυτό ήταν για σήμερα! Μην ξεχάσεις να μοιραστείς μαζί μου τις δικές σου σκέψεις, είτε αφήνοντας ένα σχόλιο, είτε με προσωπικό μήνυμα, να κάνεις like και share, να βρεις το "Skepsis by Athanasia" στο Facebook και στο Instagram, να εγγραφείς στο newsletter, ή μην κάνεις και τίποτα βρε παιδί μου. Μου φτάνει που ήσουν εδώ! Γενικά είσαι ελεύθερος/η/ο να κάνεις ό,τι θέλεις!


Εγώ εδώ σε αποχαιρετώ! Τα λέμε σε ένα επόμενο άρθρο*. Μέχρι τότε να κάνεις τον κόσμο μας καλύτερο και να εκφράζεσαι ελεύθερα! Σε ευχαριστώ που ήσουν για μια ακόμα φορά στο "Skepsis by Athanasia"!


*Νέο άρθρο ανεβαίνει κάθε Τετάρτη & Κυριακή στις 15:00 (ώρα Ελλάδος)!

37 views