Τι γιορτάζουμε την 28η Οκτωβρίου;

Αύριο, 28 Οκτωβρίου η Ελλάδα γιορτάζει. Τί ακριβώς γιορτάζει όμως; Ξέρουμε;



Από μικροί/ες στο σχολείο κάναμε γιορτές, παρελάσεις, χειροτεχνίες, ανάγνωση κειμένων με τη θεματολογία της 28ης Οκτωβρίου. Θα μπορούσε να πει κανείς πως έπειτα από τόση εντρύφηση στην εθνική μας αυτή επέτειο, είμαστε πλέον γνώστες του τι γιορτάζεται αυτή την ημέρα. Ισχύει όμως αυτό;


Δεν είναι λίγες οι φορές -δυστυχώς- που διάφορα γκάλοπ στο δρόμο έχουν φέρει στην επιφάνεια την άγνοια που κυριαρχεί γύρω από την 28η Οκτωβρίου, ειδικά από νέους ανθρώπους. Πολλοί, στην ερώτηση "Τί γιορτάζουμε την 28η Οκτωβρίου;", απαντάνε "δεν ξέρω" και τουλάχιστον η απάντησή τους αυτή μπορεί να δικαιολογηθεί ως έναν βαθμό, καθώς υπάρχει η πιθανότητα, πράγματι να μην ενημερώθηκαν ποτέ για την επέτειο αυτή.


Ωστόσο, υπάρχει και η άλλη πλευρά που δηλώνει πως γνωρίζει την απάντηση, αλλά κάθε άλλο παρά γνώστες είναι -μάλλον ημιμαθείς, κάτι χειρότερο από την πλήρη αμάθεια-. Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγουμε, έπειτα από τις απαντήσεις που δίνουν, οι οποίες μεταξύ άλλων είναι οι εξής:


  1. "Γιορτάζουμε την αρχή του Β' Παγκοσμίου Πολέμου".

  2. "Γιορτάζουμε την εισβολή των Γερμανών στην Ελλάδα".

  3. "Γιορτάζουμε την Επανάσταση του 1821".

  4. "Γιορτάζουμε την απελευθέρωση από τους Γερμανούς".

  5. "Γιορτάζουμε το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου".

  6. "Το Όχι που είπαμε στους Γερμανούς".


Ας τα πάρουμε με τη σειρά...


Πρώτα από όλα, πρέπει να αφαιρεθεί από το τραπέζι το σκεπτικό του εορτασμού μιας εισβολής από κατακτητή ή η έναρξη ενός πολέμου. Επομένως, οι απαντήσεις 1 και 2 βγαίνουν εκτός -κι ευτυχώς να λέμε, γιατί αν γιορτάζαμε τη φρικαλεότητα του ιμπεριαλισμού και του πολέμου, θα έπρεπε να προβληματιστούμε σε εθνικό επίπεδο-. (Παρακάτω θα εξηγήσουμε περισσότερο τι είναι αυτό που ακριβώς γιορτάζουμε).


Δεύτερον, η απάντηση νούμερο 3 σβήνεται απευθείας από το μυαλό μας, καθώς εδώ υπάρχει ξεκάθαρα το στοιχείο της ημιμάθειας -ίσως και της σχετικής αμάθειας-. Οι άνθρωποι που δίνουν αυτή την απάντηση γνωρίζουν ότι κάποια στιγμή μέσα στο χρόνο το ελληνικό έθνος γιορτάζει την επανάσταση του '21, αλλά το πότε ακριβώς λαμβάνει χώρα αυτό τους αφήνει παγερά αδιάφορους/ες, με αποτέλεσμα να έχουν μπλέξει τις ημερομηνίες στο μυαλό τους. Η Επανάσταση του '21 γιορτάζεται μαζί με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου στις 25 Μαρτίου. Επομένως, η απάντηση αυτή είναι εντελώς λανθασμένη!


Τώρα, αρχίζει η ιστορική ανασκόπηση για να δούμε τους λόγους που οι απαντήσεις 4, 5 και 6 είναι λανθασμένες.


Στις 28 Οκτωβρίου γιορτάζουμε τη λεγόμενη "Επέτειο του «Όχι»". Ο Ιωάννης Μεταξάς, ο τότε Έλληνας δικτάτορας, την 28η Οκτωβρίου 1940, λίγο μετά τις 3 τα ξημερώματα, είχε λάβει από τον Ιταλό πρέσβη, Εμανουέλε Γκράτσι ένα τελεσίγραφο της τότε Ιταλικής Κυβέρνησης. Μάλιστα ο πρέσβης είχε παραδώσει ιδιοχείρως το τελεσίγραφο στον Μεταξά στο σπίτι του τελευταίου, στην Κηφισιά. Το τελεσίγραφο απαιτούσε την ελεύθερη διέλευση του Ιταλικού στρατού από την Ελληνοαλβανική μεθόριο και έπειτα την κατάληψη κάποιων στρατηγικών σημείων του Βασιλείου της Ελλάδας, όπως λιμάνια, αεροδρόμια κτλ..


Μετά την ανάγνωση του κειμένου ο Μεταξάς έστρεψε το βλέμμα του στον Ιταλό Πρέσβη και του απάντησε στα γαλλικά, την επίσημη διπλωματική γλώσσα, την ιστορική φράση: «Alors, c'est la guerre», δηλαδή, "Λοιπόν, αυτό σημαίνει πόλεμο", εκδηλώνοντας έτσι την αρνητική θέση επί των ιταλικών αιτημάτων. Ο Μεταξάς εκείνη τη στιγμή είχε εκφράσει το ελληνικό λαϊκό συναίσθημα, την άρνηση της υποταγής, και αυτή η άρνηση πέρασε στον τότε ελληνικό δημοσιογραφικό τύπο με την λέξη «ΟΧΙ».


Συνέπεια της άρνησης αυτής ήταν η είσοδος της Χώρας στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και η έναρξη του Ελληνοϊταλικού πολέμου του 1940. Στις 5 και μισή τα ξημερώματα, ξεκίνησε ο Ελληνοϊταλικός Πόλεμος με την αιφνιδιαστική εισβολή, καθώς το τελεσίγραφο όριζε ότι η επίθεση θα ξεκινούσε στις 6 π.μ., των ιταλικών στρατευμάτων στην Ήπειρο, οπότε η Ελλάδα αμυνόμενη εισήλθε στον πόλεμο.


Το λεγόμενο «Έπος του Σαράντα», το οποίο ακολούθησε, και οι μεγάλες νίκες που ο ελληνικός στρατός κατήγαγε εις βάρος των Ιταλών, καθιερώθηκε να γιορτάζονται κάθε χρόνο στις 28 Οκτωβρίου, την ημέρα της επίδοσης του ιταλικού τελεσιγράφου και της άρνησης του Ιωάννη Μεταξά να συναινέσει.


Κάθε χρόνο αυτή τη μέρα γίνεται στη Θεσσαλονίκη, η επίσημη εορτή με κάθε λαμπρότητα, παρουσία του/της Προέδρου της Δημοκρατίας και άλλων επισήμων, με μεγάλη στρατιωτική παρέλαση, η οποία συμπίπτει με τον εορτασμό της απελευθέρωσης της πόλης κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο και τη μνήμη του πολιούχου της Αγίου Δημητρίου.


Η επέτειος του «ΟΧΙ» γιορτάστηκε για πρώτη φορά στα χρόνια της Κατοχής. Στο κεντρικό κτίριο και στον προαύλιο χώρο του Πανεπιστημίου Αθηνών πραγματοποιήθηκε ο πρώτος εορτασμός στις 28 Οκτωβρίου 1941. Γίνονταν ομιλίες από τους φοιτητές, ενώ μίλησε για την επέτειο την παραμονή και ο καθηγητής Κωνσταντίνος Τσάτσος, ο οποίος αρνήθηκε να κάνει μάθημα την ημέρα της επετείου με αποτέλεσμα να απολυθεί από το Πανεπιστήμιο.


Η Εκκλησία της Ελλάδος αποφάσισε, το 1952, η γιορτή της Αγίας Σκέπης από την 1η Οκτωβρίου να μεταφερθεί στις 28 Οκτωβρίου, με το αιτιολογικό ότι η Παναγία βοήθησε τον Ελληνικό Στρατό στον πόλεμο της Αλβανίας.


Η 28η Οκτωβρίου καθιερώθηκε να εορτάζεται στην Ελλάδα και την Κύπρο κάθε χρόνο ως επίσημη εθνική εορτή και αργία. Επίσης, πολλές ελληνικές κοινότητες παγκοσμίως γιορτάζουν την Επέτειο του Όχι.


Επομένως, δεν γιορτάζουμε την απελευθέρωση από τους Γερμανούς, καθώς το 1940 οι Γερμανοί δεν είχαν καν εισβάλει ακόμα στην Ελλάδα. Αυτό θα γινόταν μερικούς μήνες αργότερα, όταν το ημερολόγιο θα έδειχνε 6 Απριλίου 1941. Και φυσικά, δεν γιορτάζουμε ούτε το "όχι" που τους είπαμε. Γιατί πολύ απλά δεν το είπαμε σε αυτούς!


Ούτε το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου γιορτάζουμε. Αλλά ούτε και την έναρξή του. Αυτό που γιορτάζουμε είναι η αντίσταση που κρατήσαμε σαν έθνος απέναντι στην ελεύθερη διέλευση και κατάληψη των εδαφών μας από ξένα στρατεύματα. Μπορεί να μην τα καταφέραμε και τελικά οι Ιταλοί να πήραν αυτό που ήθελαν, αλλά τουλάχιστον δεν παραδώσαμε τα όπλα αμαχητί.


Αυτό γιορτάζουμε. Τη μάχη που δώσαμε. Όχι τον πόλεμο. Ούτε την απελευθέρωση. Αυτά τα αναφέρουμε στην εορτή αυτή συμπληρωματικά, όμως την τιμητική της έχει η αντίσταση!

 

Αυτό ήταν για σήμερα! Μην ξεχάσεις να μοιραστείς μαζί μου τις δικές σου σκέψεις, είτε αφήνοντας ένα σχόλιο, είτε με προσωπικό μήνυμα, να κάνεις like και share, να βρεις το "Skepsis by Athanasia" στο Facebook και στο Instagram, να εγγραφείς στο newsletter, ή μην κάνεις και τίποτα βρε παιδί μου. Μου φτάνει που ήσουν εδώ! Γενικά είσαι ελεύθερος/η/ο να κάνεις ό,τι θέλεις!


Εγώ εδώ σε αποχαιρετώ! Τα λέμε σε ένα επόμενο άρθρο*. Μέχρι τότε να κάνεις τον κόσμο μας καλύτερο και να εκφράζεσαι ελεύθερα! Σε ευχαριστώ που ήσουν για μια ακόμα φορά στο "Skepsis by Athanasia"!


*Νέο άρθρο ανεβαίνει κάθε Τετάρτη & Κυριακή στις 15:00 (GMT+3)!




16 views

Recent Posts

See All